CPTPP - sân chơi mới cho doanh nghiệp tư nhân Việt

In bài viết
Hiệp định CPTPP sẽ thiết lập các quy tắc của “trò chơi” thương mại trong tương lai - một "trò chơi" đầy cơ hội và cả thách thức cho doanh nghiệp tư nhân Việt.
 

Không có sự tham gia của Mỹ, đàm phán TPP-11 trong khuôn khổ tuần lễ cấp cao APEC 2017 cũng đã đạt được những thoả thuận về “các yếu tố cốt lõi". Việc đổi tên từ TPP thành Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) đã cho thấy CPTPP thực sự là một hiệp định thế hệ mới, tạo cân bằng mới cho các quốc gia thành viên nói chung và tạo sân chơi mới cho các doanh nghiệp tư nhân Việt Nam nói riêng.

 Tạm "đóng băng" để mở đường

CPTPP gồm 8.000 trang tài liệu, trong đó giữ lại 20 điều của thỏa thuận TPP (10 điều liên quan tới sở hữu trí tuệ và 4 điểm được để riêng để các bên đàm phán thống nhất trong thời gian tới). Mỗi quốc gia thành viên sẽ liệt kê danh sách giới hạn các điều khoản tạm hoãn của nước mình và đây có thể coi là giải pháp tạm "đóng băng" để mở đường cho các nước thành viên đạt được tính khả thi hơn khi tham gia CPTPP.

So với TPP, Việt Nam sẽ không còn được coi là nước hưởng lợi nhiều nhất khi tham gia CPTPP nhưng CPTPP vẫn rất quan trọng, giúp Việt Nam cải cách thể chế, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, đẩy mạnh tăng trưởng xuất khẩu và thay đổi cơ cấu thị trường xuất nhập khẩu theo hướng cân bằng hơn. Doanh nghiệp tư nhân Việt cũng từ đó có cơ hội thu hút đầu tư từ các đối tác nước ngoài, đẩy mạnh hợp tác kinh doanh dưới nhiều hình thức và tham gia hiệu quả hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Thách thức và chiến lược cạnh tranh

CPTPP sẽ thiết lập các quy tắc của “cuộc chơi” thương mại trong tương lai - một "chơi" đầy cơ hội, thách thức và tác động của nó không chỉ phụ thuộc vào phản ứng của doanh nghiệp mà còn cả sự phản ứng của Nhà nước.

CPTPP sẽ thúc đẩy Chính phủ Việt Nam nhanh chóng tạo lập các thể chế, chính sách phù hợp hơn, góp phần tạo điều kiện cho môi trường kinh doanh cạnh tranh bình đẳng, minh bạch hơn.

CPTPP - sân chơi mới cho doanh nghiệp tư nhân Việt ảnh 1
 
Việt Nam, nước chủ nhà APEC 2017 và Nhật Bản chủ trì cuộc họp báo cấp Bộ trưởng về vấn đề TPP. Ảnh: Internet

Ngay sau khi CPTPP đạt được những thoả thuận về “các yếu tố cốt lõi", nhiều doanh nghiệp tư nhân Việt đã bày tỏ băn khoăn về tính "mông lung" của Hiệp định. Họ chưa thể "đi tắt, đón đầu" để đưa vào chiến lược kinh doanh trong năm tới của mình. Hơn thế, các doanh nghiệp vừa và nhỏ của Việt Nam đang thiếu sự quan tâm tới CPTPP bởi tỷ lệ tham gia của các doanh nghiệp này vào hệ thống thương mại quốc tế còn rất thấp so với khu vực, chỉ chiếm khoảng 21%, trong khi con số này tại Malaysia là 46%, theo Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI).

Các doanh nghiệp tư nhân vốn nhỏ lẻ, manh mún thường không chú tâm tới các Hiệp định nên chưa lường trước hết được những khó khăn ngày càng lớn hơn trong "sân chơi" và "luật chơi" từ CPTPP.

Sức ép cạnh tranh tăng và nguy cơ thất bại của các doanh nghiệp trên chính thị trường nội địa là nhãn tiền. Bán thương hiệu cho nước ngoài, gia công cho thương hiệu nước ngoài và phân phối ngay trong thị trường nước nhà đang trở thành nỗi buồn của ngành dệt may Việt Nam thời gian gần đây. Theo Hiệp hội Dệt may Việt Nam (VITAS), vị trí của Việt Nam trong chuỗi cung ứng dệt may thế giới chỉ là gia công, may xuất khẩu ít mang lại giá trị gia tăng. Thương hiệu NEM, cho dù được đánh giá có khả năng sinh lời cao, với chuỗi cửa hàng thời gian cho phụ nữ đứng thứ 2 về quy mô tại Việt Nam cũng đang được bán lại cho Stripe International - một công ty bán lẻ thời trang của Nhật Bản. Việc Zara đang đạt danh thu rất cao tại Việt Nam - nằm trong top 5 cửa hàng bán tốt nhất toàn cầu của hãng này đã và đang tạo thêm động lực mạnh mẽ cho các nhà mốt khác như Uniqlo, Forever21… gia nhập vào thị trường Việt.

Ngành chăn nuôi vốn bị tổn thương sâu trong năm 2017 sẽ tiếp tục phải đối mặt với sự cạnh tranh quyết liệt hơn trước các sản phẩm chăn nuôi của một số nước tham gia CPTPP có lợi thế cạnh tranh vượt trội.

Vấn đề sở hữu trí tuệ cho dù đang được tạm hoãn thực thi nhưng vẫn là thách thức rất lớn với doanh nghiệp tư nhân Việt. Những hạn chế trong năng lực cạnh tranh quốc gia sẽ là nhân tố cản trở doanh nghiệp tư nhân khai thác những cơ hội mà CPTPP mang lại. Thiếu tính chủ động, các doanh nghiệp tư nhân có năng lực cạnh tranh yếu sẽ phá sản vì quá lạ lẫm với xu thế nhanh chóng từ tự do hoá thương mại trong khuôn khổ CPTPP.

Sân chơi mới, luật chơi khó khăn hơn nhưng giải pháp cho các doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là doanh nghiệp tư nhân tìm kiếm thành công thì không mới. Chúng ta đã bàn tới rất nhiều suốt quá trình Việt Nam đàm phán gia nhập TPP.

Không thể khác, doanh nghiệp tư nhân Việt phải nhanh chóng tìm hiểu kỹ về CPTPP để xác định vai trò, lợi ích của mình cũng như thách thức mà mình phải đối mặt, từ đó đưa ra chiến lược kinh doanh khả thi. Doanh nghiệp phải hiểu rõ bản chất pháp lý, nội hàm các quy định quốc tế liên quan đến hiệp định thương mại, quy chế được hưởng ưu đãi để đưa ra lộ trình điều chỉnh sản xuất, kinh doanh hợp lý cho mình. Đăng ký sở hữu trí tuệ nếu có sáng chế, nhãn hiệu hàng hóa, tên thương mại, kiểu dáng công nghiệp cũng là việc cần phải làm ngay.

Có sự chuẩn bị tốt, tìm kiếm nguồn nhân lực giỏi, hệ thống quản trị chuyên nghiệp sẽ là bước tiền đề để tạo ra sức mạnh vững vàng cho doanh nghiệp tư nhân phát triển trước thời cơ mới từ CPTPP.

 

Minh Hoa

tin bài khác